خبر های هفته

علی صالح آبادی کیست و ریاست جدید چگونه به وی رسید

با پیشنهاد احسان خاندوزی وزیر اقتصاد و رأی اعتماد هیئت وزیران، علی صالح‌آبادی رئیس‌کل بانک مرکزی شد.

علی صالح‌آبادی، دکترای مدیریت مالی از دانشگاه تهران و کارشناسی ارشد مدیریت مالی از دانشگاه امـام صادق(ع) دارد و دارای بیش از 20 سال سابقه مدیریت ارشـد در بازار پول و سرمایه کشور است، بنابراین وی را می‌توان از مدیران جـوان، اما باتجربـه دولت سیزدهم دانست.

وی اولین رئیس سازمان بورس و بنیانگذار این سازمان بود. صالح‌آبادی در سال 1385، حدوداً یک سال بعـد از تصدی سمت دبیرکلی سازمان کارگزاران بورس اوراق بهادار تهران و براساس قانون بازار اوراق بهادار که در سال 84 تصویب شده بود، سازمان بورس و اوراق بهادار را به‌عنوان نهاد ناظر بازار سرمایه تأسیس کرد و خود، با تصویب شورای‌عالی بورس به‌مدت حدود 9 سال مسئولیت این سازمان مهم را به‌عهده داشت، از این منظر دوران مدیریت وی را می‌توان طولانی‌ترین دوران مدیریت بین رؤسای سازمان بورس کشور دانست.

از مهمترین اقدامات صالح‌آبادی در دوران طولانی تصدی ریاست سازمان بورس، تأسیس بورس‌های چهارگانه شامل بورس اوراق بهادار تهران، بورس کالای ایران، فرابورس ایران و بورس انرژی و همچنین تأسیس شرکت سپرده‌گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه، به‌عنوان 5 رکن اجرایی بازار سرمایه بود تا بدین ترتیب، نهاد ناظر بازار سرمایه از ارکان اجرایی این بازار منفک شود. در زمان صالح‌آبادی، همچنین کانون کارگزاران بورس و اوراق بهادار و کانون نهادهای مالی ایران تأسیس شد.

ایجاد کمیته فقهی سازمان بورس و اوراق بهادار در بدو تأسیس سازمان بورس که نقش بسیار مؤثری در توسعه ابزارها و نهادهای مالی جدید منطبق بر مبانی شرعـی ایفا نمود، راه‌اندازی بیش از 10 نوع نهاد مالی جدید از جمله شرکت‌های تأمین سرمایه، صندوق‌های سرمایه‌گذاری، شرکت‌های سبدگردان، شرکت‌های مشاوره سرمایه‌گذاری، معرفی و عملیاتی کردن انواع ابزارهای جدید مالی شامل انواع صکوک (صکوک اجاره، مرابحه، استصناع، منفعت)، اسناد خزانه اسلامی، اوراق اختیار فروش تبعی، قراردادهای آتی سهام و آتی کالا و…، از مهمترین اقدامات رئیس‌کل جدید بانک مرکزی در دوران تصدی مسئولیت ارشد بازار سرمایـه کشور بود.

صالح‌آبادی همچنین در حوزه فناوری اطلاعات نیز اقدامات بنیادین بسیاری در بازار سرمایه انجام داد. راه‌اندازی سامانه جامـع ناشران بازار سرمایه موسوم به سامانه کدال به‌منظور ارتقای سرعت و شفافیت انتشار اطلاعات در بازار سرمایه و جلوگیری از رانت اطلاعاتی در بازار، سامانه هوشمند نظارت بر معاملات بازار سرمایه، ارتقای سامانه معاملات بازار سهام و راه‌اندازی معاملات آن‌لاین، از مهمترین اقدامات صالح‌آبادی در توسعه فناوری اطلاعات در بازار سرمایه بوده که در افزایش ضریب نفوذ این بازار در کشور نقش بسیار زیادی ایفا کرده است، به‌نحوی که در زمان حاضر بخش عمده معاملات در بورس به‌صورت آن‌لاین انجام می‌شود.

در سال ۸۳ لایحه جدید بازار اوراق بهادار به مرکز پژوهش‌های مجلس رفته بود و صالح‌آبادی، مدیر وقت تالار منطقه‌ای بورس کرج، یکی از افرادی بود که به عنوان کارشناس مالی در کمیته تدوین پیش‌نویس قانون بازار اوراق بهادار حضور داشت. تغییراتی اساسی در بازار اوراق بهادار که قرار بود سازمان کارگزاران را تبدیل به سازمان بورس و اوراق بهادار کند. در نهایت اوایل سال ۱۳۸۴، لایحه جدیدی با تغییراتی اساسی به صحن علنی مجلس رفت، آن هم زمانی که دولت جدید (احمدی‌نژاد) سر کار آمده بود.

شاسی عکس چیست

اما قصه جایی جالب و شاید خنده‌دار شد که هیات مدیره سازمان کارگزاران پس از بررسی گزینه‌های متعدد، محمد نهاوندیان را گزینه مناسب تصدی دبیر کلی سازمان کارگزاران تشخیص داد و با وزیر اقتصاد وقت، دکتر دانش‌جعفری نیز هماهنگی و جمع‌بندی نهایی انجام شد. حتی خبر انتخاب نهاوندیان به عنوان دبیر کل سازمان کارگزاران بورس، اواخر آبان ۸۴ از صداوسیما و برخی رسانه‌ها اعلام شد. اما آن زمان نهاوندیان خارج از کشور (بی‌اطلاع از تصمیم هیات مدیره) بود! وی پس از بازگشت طی نامه‌ای به سازمان کارگزاران اعلام کرد که ترجیح می‌دهد در حوزه کاری تخصصی خودش که اقتصاد کلان است فعالیت کند و در نتیجه آن مسئولیت را نپذیرفت.

در آن زمان حیدر مستخدمین حسینی، رئیس هیات مدیره سازمان کارگزاران و معاون پارلمانی وزارت اقتصاد بود. صالح‌آبادی در سفری در خرداد ۸۴ همراه مستخدمین حسینی به اتریش رفته بود و آشنایی نسبتا بیشتری با هم پیدا کرده بودند. همین کافی بود تا مستخدمین حسینی برای حل مشکل تصدی دبیر کلی، آن هم در شرایطی که بورس اوضاع نامناسبی داشت به سرعت به فکر صالح آبادی افتاد و وی را پیشنهاد کرد.

چاپ عکس روی شاسی در کرج

صالح‌آبادی می‌نویسد: «جالب آنکه همه این جلسات و تصمیمات در مدت کوتاه دو روز پس از عدم پذیرش نهاوندیان صورت گرفت و بنده هم تا شب قبل از روز ۲۹ آبان که فردای آن روز به عنوان دبیر کل معرفی شدم، از موضوع بی‌اطلاع بودم. با توجه به اینکه یک سال از فعالیت من در تالار منطقه‌ای بورس کرج می‌گذشت، خانه‌ای در کرج اجاره کرده بودم و ساعت ۹ شب ۲۹ آبان از سازمان کارگزاران با من تماس گرفتند و گفتند ساعت ۷ صبح فردا به دفتر دکتر مستخدمین حسینی بروم. با توجه به اینکه از نزدیک در جریان وقایع سازمان بودم، حدس زدم که ممکن است موضوع جلسه فردا، انتخاب دبیر کل سازمان کارگزاران و حتی پیشنهاد این مسئولیت به بنده باشد. اما تصمیم من این بود که اگر چنین پیشنهادی مطرح شد آن را نپذیرم؛ چون اولا آمادگی لازم برای چنین مسئولیت سنگینی را نداشتم و ثانیا، بورس در آن ایام، علی‌رغم تلاش‌های گسترده مسئولان بورس، شرایط نامناسبی داشت و پذیرش مسئولیت در چنین شرایطی بسیار دشوار بود.»

رئیس‌جمهور از رئیس کل بانک مرکزی خواست با نظارت جدی و دقیق بر نظام بانکی کشور، حفظ منافع ملت را اساس کار خود قرار دهد و به خاطر هیچ منفعتی در مقابل منفعت ملت، کشور، ارزش پول ملی و منافع اساسی کوتاه نیایید.

رئیسی با اشاره به اینکه یکی از وعده‌های دولت هماهنگی تیم اقتصادی بوده است، گفت: الحمدلله هماهنگی خوبی بین تیم اقتصادی دولت ایجاد شده است و شاید فلسفه اینکه رئیس کل بانک مرکزی را وزیر اقتصاد معرفی می‌کند، همین لزوم هماهنگی تیم اقتصادی دولت است.

وی با بیان اینکه قبلاً هم اعلام کردم و در این جلسه نیز تأکید می‌کنم که مسئولیت ایجاد هماهنگی در تیم اقتصادی دولت بر عهده معاون اول قرار دارد، گفت: مجموعه تیم اقتصادی دولت باید برای برون‌رفت از مشکلات کنونی اقتصادی، با معاون اول هماهنگ باشند.

رئیس‌جمهور گفت: همواره تأکید کرده‌ام که لازم است با استفاده از نظرات همه کارشناسان و صاحبنظران اقتصادی فارغ از نگاه سیاسی آنها، و با هماهنگی همه‌جانبه ان‌شاء‌الله تصمیمات محکم و مؤثری برای بهبود اوضاع اقتصادی کشور گرفته شود.

سوابق صالح آبادی بیشتر در حوزه بازار سرمایه است و همین نکته هم انتقاد زیادی را به دنبال داشت. بسیاری با انتقاد از این انتصاب معتقدند، رئیس جدید بانک مرکزی باید یک اقتصاددان باشد و نه فعال بورس.

اما فعالان بازار سرمایه از محدود کسانی هستند که از این انتصاب خوشحال‌اند. همین نکته هم معنادار است و بسیاری این انتقاد را وارد کردند که دولت برای تامین سیاست‌های خود در بورس اقدام به انتصاب یک مدیر بورسی برای بانک مرکزی کرده است. در صورتی که مهم‌ترین وظیفه فعلی رئیس بانک مرکزی باید مهار تورم افسار گسیخته فعلی باشد.

صالح‌آبادی در حالی ریاست بانک مرکزی ایران را بر عهده گرفته است که این سازمان با چالش‌های بزرگی از جمله تورم فزاینده اقتصاد ایران روبرو است. تازه‌ترین گزارش مرکز آمار ایران نشان می‌دهد در شهریور ۱۴۰۰ نرخ تورم سالانه به ۴۵.۸ درصد افزایش یافته و تورم در ۱۴ ماه اخیر به طور مستمر در ایران بیشتر شده است. خبرگزاری فارس هم به تازگی گزارش داده که بانک مرکزی نرخ تورم را ۵۸ درصد محاسبه کرده است.

نکته مهم دیگر درباره انتصاب رئیس جدید بانک مرکزی که صدای منتقدان را درآورده این است که صالح آبادی هیچ سابقه اجرایی در دایره سیاست گذاری پولی و اقتصاد کلان ندارد و عمده فعالیت او بورسی بوده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *